roku 2015 (ostatnie dostępne dane UNCTAD) gałąź ta odpowiedzialna była za ok. 10 mld ton ładunków, będących przedmiotem międzynarodowej wymiany handlowej. To podkreśla, jak bardzo duże jest znaczenie żeglugi morskiej i portów z punktu widzenia procesów gospodarczych.

Polska, będąc jednym z dziewięciu państw posiadających dostęp do Morza Bałtyckiego, jest aktywnym uczestnikiem europejskiego i światowego rynku morskiego. Polskie porty morskie obsługują w skali roku kilkadziesiąt milionów ton różnych typów ładunków nadawanych i odbieranych przez wielu przedsiębiorców, w tym eksporterów oraz importerów, pochodzących z wielu regionów globu. W najlepszym w XXI wieku, pod względem wielkości przeładunków roku 2016, obsłużono w nich ok. 73 mln ton ładunków, z czego ok. 97 proc. w ramach międzynarodowego obrotu morskiego. Oprócz rodzimych przedsiębiorstw, z usług polskich portów morskich korzystają także firmy m.in. z Republiki Czeskiej, Słowacji, Węgier, Litwy, Łotwy, Estonii, a także Białorusi.

Zdecydowana większość ładunków przeładowywana jest w portach o podstawowym znaczeniu dla gospodarki narodowej, tj. w Gdańsku, Gdyni, Szczecinie i Świnoujściu (ok. 97 proc. ogólnej masy). Spośród wszystkich polskich portów morskich, są one najlepiej rozwinięte pod względem posiadanej infrastruktury portowej i charakteryzuje je najlepsze skomunikowanie z przedpolem i zapleczem. Czynione zarówno przez administrację rządową, podmioty zarządzające portami, jednostki samorządu terytorialnego, jak i prywatnych przedsiębiorców inwestycje – m.in. w zakresie modernizacji wejść do portów od strony morza, dostępu od strony lądu, budowy nowych nabrzeży, stanowisk dla statków i terminali, a także zakupu wyposażenia i sprzętu przeładunkowego – skutkują stałym zwiększaniem potencjału polskich portów morskich, przystosowywaniem ich do aktualnych wymogów społeczno-gospodarczych i wzmacnianiem ich pozycji rynkowych.

Pozytywne zmiany w polskich portach morskich dostrzega wielu interesariuszy i uczestników obrotu portowo-morskiego. Wśród nich są także armatorzy, również ci wiodący na świecie w segmencie przewozów kontenerowych. W przypadku kontenerów, utrzymywane są regularne, bezpośrednie połączenia żeglugowe pomiędzy gdańskim portem morskim a wybranymi portami azjatyckimi (np. chińskie Szanghaj, Ningbo, Hongkong, malezyjski Tanjung Pelepas i Singapur) – wykonywane jednymi z największych obecnie kontenerowców świata. Za sprawą zrealizowanych inwestycji oraz innych działań handlowych i organizacyjnych, Port Gdańsk stał się znaczącym węzłem logistycznym w tej części kontynentu europejskiego, tzw. portem-hubem, który integruje i rozdziela potoki mas ładunkowych przemieszczanych w ramach międzynarodowych łańcuchów dostaw. MGMiŻŚ podejmuje stałe działania zmierzające ku temu, by oprócz Gdańska, również pozostałe polskie porty, w szczególności porty w Gdyni, Świnoujściu i Szczecinie, w pełni wykorzystały swoje naturalne predyspozycje do pełnienia funkcji komasacyjno-rozdzielczej, ściśle związanej z integracją wielu działań biznesowych.

Oferta polskich portów morskich obejmuje też wiele innych połączeń żeglugowych. Obsługiwane są w nich ładunki pochodzące ze wszystkich kontynentów. Gwatemala, Honduras, Senegal, Stany Zjednoczone, Wybrzeże Kości Słoniowej, czy Zjednoczone Emiraty Arabskie – to wybrane państwa, pomiędzy portami których a polskimi kursują zbiornikowce, masowce, drobnicowce i inne jednostki pływające. Każdego dnia polskie porty obsługują surowce, półfabrykaty oraz wyroby gotowe (w tym również wysoko przetworzone) niezbędne do prawidłowego funkcjonowania różnorodnych podmiotów gospodarczych, specjalizujących się w produkcji, handlu, czy usługach.

Polskie porty morskie z powodzeniem pełnią rolę tzw. „okien na świat”. Służąc wielu przedsiębiorcom, przybliżają dostęp do rynków, ułatwiają optymalizację działań biznesowych i wnoszą istotny wkład w tworzenie przewag konkurencyjnych ich użytkowników.

Zważywszy na znaczenie transportu morskiego dla całej gospodarki narodowej, podejmowanych jest wiele różnych inicjatyw i działań ukierunkowanych na jego dalszy rozwój i pełne wykorzystanie potencjału, jakim on dysponuje, czego przejawem jest m.in. przygotowywany obecnie w Ministerstwie Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej dokument pn. „Program rozwoju polskich portów morskich do roku 2020 (z perspektywą do 2030 roku)”.